Jus pir Korea, infusi intravena, tampalan vitamin: adakah ubat mabuk yang popular ini benar-benar berkesan?
Kita semua pernah mengalaminya: sakit kepala yang berdenyut-denyut, loya yang berterusan, dan rasa keletihan yang tidak dapat dilegakan oleh secawan kopi. Mabuk berfungsi sebagai peringatan bahawa pesta pora semalam ada harganya.
Hari ini, mabuk bukan lagi sekadar rungutan tentang sarapan pagi yang berminyak; ia telah menjadi satu perniagaan baharu. Pasaran penawar mabuk global kini bernilai AS$2.29 bilion (AUD$3.53 bilion) dan diunjurkan mencecah AS$6.71 bilion (AUD$10.33 bilion) menjelang 2032.
Produk-produk ini—daripada kapsul dan minuman hinggalah tampalan—sangat popular. Hampir 70% peminum mengatakan mereka akan membeli penawar mabuk yang berkesan. Walau bagaimanapun, pada masa ini tiada bukti saintifik yang menyokong keberkesanannya.
Walaupun kajian telah dijalankan selama bertahun-tahun, punca sebenar mabuk masih tidak jelas. Walau bagaimanapun, diketahui bahawa beberapa proses biologi terlibat dalam perkembangan perasaan ini.
Apabila anda mengambil alkohol, badan anda menganggapnya sebagai ancaman. Ia menguraikan alkohol menjadi asetaldehid, produk sampingan toksik yang mencetuskan tindak balas imun, melepaskan bahan kimia keradangan yang dipanggil sitokin.
Bahan kimia ini adalah bahan yang sama yang digunakan oleh badan untuk melawan jangkitan, sebab itu mabuk terasa seperti loya.
Alkohol menyekat penghasilan angiotensin, sejenis hormon yang membantu badan mengekalkan air. Tanpa angiotensin, anda akan membuang air kecil lebih kerap, kehilangan lebih banyak air daripada yang anda minum, menyebabkan dahaga, mulut kering dan sakit kepala akibat mabuk yang biasa.
Walaupun alkohol boleh membantu anda tidur lebih cepat, ia mengganggu kitaran tidur semula jadi anda. Anda mungkin mendapati lebih mudah untuk tidur nyenyak, tetapi fasa REM dan tidur ringan anda akan berkurangan.
Apabila kesan alkohol hilang, otak anda kembali normal, dengan peningkatan tidur REM dan kebangkitan yang lebih kerap, menyebabkan anda berasa lembap dan mengalami gangguan kognitif pada keesokan harinya.
Alkohol mengganggu fungsi beberapa bahan kimia di otak. Ia menggalakkan pembebasan asid gamma-aminobutirik (GABA), sejenis neurotransmiter dengan kesan menenangkan, sambil menyekat pembebasan glutamat, sejenis neurotransmiter yang biasanya mengekalkan rangsangan dan kewaspadaan. Inilah sebahagiannya sebabnya minum alkohol boleh menghasilkan rasa relaks. Tetapi apabila badan cuba memulihkan keseimbangan bahan kimia ini, kebimbangan atau kerengsaan boleh berlaku.
Ubat-ubatan moden untuk mabuk telah lama beralih daripada pendekatan mudah "lawan racun dengan racun". Kini terdapat kapsul pelindung hati, minuman kaya elektrolit, tampalan pesta vitamin dan ubat mabuk sublingual—semuanya direka untuk mempercepatkan pemulihan.
Satu analisis terhadap ubat mabuk yang dijual di pasaran Australia pada tahun 2025 mendapati bahawa vitamin B dan natrium adalah bahan yang paling biasa, yang terdapat dalam hampir separuh daripada semua produk yang dikaji.
Vitamin B sering ditambah kepada ubat mabuk kerana alkohol mengurangkan vitamin ini; natrium juga dipercayai dapat membantu menambah cecair. Walau bagaimanapun, terdapat sedikit bukti yang meyakinkan bahawa vitamin B dan natrium dapat meningkatkan gejala mabuk dengan ketara pada individu yang sihat.
Bahan-bahan semula jadi seperti halia dan dihydromyricetin (sebatian yang diekstrak daripada pokok kismis Jepun) juga popular, masing-masing terdapat dalam lebih daripada satu perempat dan satu pertiga produk.
Halia digunakan secara meluas untuk merawat loya dan muntah, dan terdapat beberapa bukti keberkesanannya untuk gejala gastrousus. Walau bagaimanapun, ia tidak berkesan untuk mabuk.
Dihydromyricetin pernah disebut-sebut sebagai penawar mabuk yang revolusioner, mendakwa ia boleh membantu hati memetabolismekan alkohol dengan lebih cekap. Walau bagaimanapun, ujian terkawal menunjukkan ia tidak lebih berkesan daripada plasebo dalam mengurangkan gejala mabuk.
Kesan bahan-bahan lain yang biasa digunakan juga terbukti tidak memuaskan. Asid amino L-sistein menunjukkan beberapa manfaat dalam satu kajian, tetapi saiz sampel terlalu kecil untuk membuat kesimpulan yang muktamad.
Satu lagi produk yang sering disebut-sebut sebagai penawar mabuk ialah jus pir Korea. Meminumnya sebelum minum alkohol boleh membantu badan menguraikan alkohol dengan lebih cekap. Satu kajian pada tahun 2013 mendapati bahawa ia boleh menurunkan sedikit tahap alkohol dalam darah dan meningkatkan kepekatan. Walau bagaimanapun, kesan ini adalah minimum, dan keberkesanannya berkurangan sebaik sahaja mabuk berlaku.
Satu lagi ubat semula jadi yang telah menunjukkan keberkesanannya ialah ginseng merah. Satu kajian mendapati bahawa, berbanding dengan orang yang hanya minum air, mereka yang mengambil ekstrak ginseng merah selepas minum alkohol mengalami kurang dahaga, kurang keletihan, kurang sakit perut, dan juga daya ingatan yang lebih baik.
Kajian pada tikus juga menunjukkan bahawa ginseng mempunyai kesan bermanfaat yang berpanjangan, mengurangkan gejala dan mengurangkan biomarker tekanan yang berkaitan dengan pengambilan alkohol.
Tidak semua ubat datang dalam bentuk pil atau herba. Infusi intravena sering diiklankan sebagai cara untuk meningkatkan tenaga, imuniti, malah memperbaiki kulit, dan klinik serta "bar infusi" kini menawarkan perkhidmatan ini untuk melegakan mabuk. Tetapi melainkan anda mengalami dehidrasi teruk, terdapat sedikit bukti bahawa rawatan infusi yang mahal ini lebih berkesan daripada air, makanan, dan rehat.
Tampalan vitamin juga popular kerana dikatakan dapat menyampaikan nutrien melalui kulit, memintas sistem pencernaan. Walau bagaimanapun, kajian tidak selalunya menyokong dakwaan ini. Kebanyakan vitamin diserap dengan lebih baik daripada makanan atau suplemen oral.
Baca juga: Satu Sehari? Mengapa Tampalan Kulit Vitamin Yang Begitu Popular di Media Sosial Mungkin Tidak Berfungsi untuk Anda.
Ketika pasaran penawar mabuk terus berkembang, penyelidikan saintifik tidak setanding dengan perkembangan semasa. Walau bagaimanapun, kaedah yang terbukti secara saintifik berikut mungkin terbukti membantu:
Mengawal penggunaan alkohol anda, mengehadkannya kepada tidak lebih daripada satu minuman standard sejam, memberi masa kepada hati anda untuk menyesuaikan diri, yang mengurangkan kemungkinan berasa mabuk atau mabuk pada keesokan harinya.
Selepas berpesta, pastikan anda mendapat tidur yang cukup, kerana badan akan pulih terutamanya semasa rehat. Tidur sebentar pada keesokan harinya pun boleh meningkatkan kesejahteraan anda dengan ketara.
Mungkin sukar untuk mengekalkan kesederhanaan sekarang, tetapi ia mungkin cara terbaik untuk mengelakkan rasa sakit pada keesokan harinya.
Masa siaran: 15 Dis-2025